درباره
استان خراسان رضوی
این استان یکی از مهمترین بخشهای خراسان قدیم در قسمت شرقی فلات ایران و با پایتخت بودن شهر مشهد مقدس میباشد. لغت رضوی که در پسوند این داستان آمدهاست، اشاره به بارگاه امام هشتم شیعیان حضرت علیبنموسیالرضا در مرکز شهر مشهد می باشد. این بارگاه و حرم مهمترین برنامه اقامتگاه بومگردی خراسان می باشد. استان خراسان رضوی متشکل شده از سی و سه شهرستان و صد و هفتاد و پنج دهستان است که بعد از استان فارس بیشترین شهرستانها را در سطح کشور دارا میباشد. این استان از لحاظ وسعت پنجمین استان بزرگ کشور است و به سبب وجود حرم مطهر امام رضا دارای جایگاه خاصی در بین اهالی ایران میباشد. در سال ۱۳۸۳ و در پی تصویبی مجلس شورای اسلامی استان خراسان بزرگ تقسیم به سه بخش جداگانه گشت و خراسان رضوی با مرکزیت مشهد در این بین تشکیل شد. مطابق با دیگر جاهای ایران اقتصاد این استان هم وابسته به نفت می باشد، ولی در سالهای گذشته، این استان در قسمت صنعتی هم رشد قابلتوجهی داشت. و پس از آن این استان و اهالیاش از طریق کشاورزی، دامداری و صنایع دستی امرار معاش میکنند.
نامگذاری خراسان رضوی
واژه خراسان از دو بخش «خور» به معنی خورشید و «اسان» در معنای آمدن تشکیل شده است؛ یعنی جایی که خورشید از آن برمیآید و این علت نامگذاری هم و اینگونه تفسیر شده که خراسان در بخش شرقی ایران قرار گرفته و اولین جایی است که در فلات ایران آفتاب را به خود میبیند. اما پس از آن پسوندی که در پی خراسان آمده رضوی می باشد و اشاره به وجود بارگاه مقدس حضرت امام رضا در این استان را دارد.حضور در اقامتگاه بومگردی خراسان می تواند رنگ تازهای به تصورات شما در رابطه با علت نامگذاری این استان بدهند.
تاریخچه خراسان رضوی
حاکمان و دولتهای فراوانی در گذر تاریخ در سرزمین خراسان پدید آمده و از میان رفتهاند. از لحاظ دانشمندان علم جغرافی ایران قدیم به هشت قسمت مبدل میگشت که در بین این بخشبندی خراسان بزرگ با جلال و جبروت ترین قلمرو ایران باستان بشمار میرفتهاست. خراسان در عهد پیروزیهای مسلمانان در ایران چهار قسمت بوده و هر قسمت به اسم شهر بزرگ خود یعنی مرو، هرات، نیشابور و بلخ اسم گذاری شدهاند. تعداد محدودی ابزار و دست افزارهای سنگی با پیشینهای قریب به هشتصد هزار سال قبل، مربوط به عهد پارینه سنگی قدیم، از کهنترین آثار زندگی بشر در ایران میباشد که در بستر رودخانه کشف رود مشهد قابل ملاحظه است. وارد شدن گروههای آریایی در ابتدای هزاره اول پیش از میلاد مسیح به فلات ایران، بنیانگذار پراهمیتترین مقطع تاریخ خراسان در ابتدای عهد باستانی ایران میباشد.با حضور در اقامتگاه بومگردی خراسان رضوی شاهد پیشینه و تاریخ و نقلقولهایی از این غریب داستانها می باشید. اقوام آریایی تازهوارد به کمک خراسان به طرف مرکز ایران راهی شده و کلی از آنان در خراسان و سیستان سکنی گزیدند. شاید هم به همین سبب در دو کتاب اوستا و شاهنامه فردوسی به رخ دادن بیشتر اتفاقات ابتدای ایران باستان در بخش شرقی و در واقع در خراسان بزرگ ذکر و اشاره گشته است.
جغرافیا و اقلیم خراسان رضوی
خراسان رضوی در بخش شمال شرقی ایران جای گرفتهاست. هم مرزها و همجواران این استان از بخش شمال کشور ترکمنستان، از بخش شرقی افغانستان، از غرب و شمال غربی استانهای خراسان شمالی، سمنان و یزد او همچنین از ناحیه جنوب و جنوب غربی استانهای خراسان جنوبی و یزد میباشند. مساحت این استان چیزی در حدود صد و نوزده هزار و کیلومترمربع می باشد که هفت درصد از کل وسعت ایران را دربر میگیرد. این استان از چهار حوزه آبریز اترک، کویر مرکزی، قرهقوم و شرق متشکل گشته است.اقامتگاه بومگردی خراسان رضوی در جایجای این استان وجود دارند که می توانید هر ناحیه از اقلیم را انتخاب کرده و به آن سفر کنید ارتفاعات بینالود که معادل ۳۶۱۵ متر می باشد بهعنوان مرتفعترین بخش استان خراسان رضوی و دشت سرخس با ارتفاع ۳۰۰ متر بهعنوان پستترین بخش این استان به شمار میآیند. این استان در بخش معتدل شمالی جای گرفته و از آبوهوای تغییرپذیری ساخته شدهاست. و این امر باعث این است که این استان از سمت شمال به جنوب با افزایش دما و کاهش میانگین بارش سالانه روبرو است. نقاطی مانند قوچان و بخش جنوبی بینالود، ارتفاعات کیه داغ هزار مسجد و بخشی از شهرستان زیبایی مشهد دارای آبوهوایی سرد و کوهستانی هستند. اما در دستی دیگر بخشهای کوهپایهای استان خراسان رضوی آبوهوایی نیمهبیابانی و ملایم دارد. و درنهایت آبوهوای گرم و خشک هم در قسمت شهرستانهای جنوبی استان حکمفرماست.
اهالی و بومیان خراسان رضوی
او پیش از اینکه در رابطه با بومیان خراسان رضوی صحبت کنیم باید دانست که مردمی با تبعیت افغانستان، عراق و دیگر کشورها هم در این استان زندگی میکنند. اهالی این استان با گویشهای فارسی، ترکی، ترکمنی، کردی، کرمانجی و عربی تکلم میکنند. برای مثال در شهرهایی مانند قوچان، درگز، کلات و نیشابور بهعلاوه زبان پارسی، کردهای خراسان و ترکهای خراسان با مذاهب شیعه و سنی سکنی گزیدهاند و به زبانهای ترکی خراسانی و کردی کرمانجی تکلم میکنند. اما در شهرهایی مانند سرخس، تربتجام و مشهد سیستانیها و بلوچهای مسلمان هم ساکن هستند. با توجه به وجود اقامتگاه بومگردی خراسان رضوی در تمام بخش های قومیتی می توانید با همه این گروههای مذهبی و نژادی همزیستی کرده و زندگی آنها را تجربه نمایید. عربها در بخش جنوبی استان خراسان رضوی و ترکمنها هم در شمالیترین قسمت این استان سکنی گزیدهاند. چون که در خراسان رضوی طایفهها و گروههای گوناگونی موجود می باشند به همین علت پوشش خراسانیها از تنوع بسیاری برخوردار است. اما دستکم می توانیم عمامه یا دستار را حداقلی ترین پوشش برای یک مرد خراسانی در نظر بگیریم. در بین مردان این ناحیه عمامه یک سربند رایج است که به شکل محدود و در رنگهای گوناگون بر سر نهاده میشود. افراد نیمه مسلم از عمامه های سیاه دمدار، افراد حج رفته از عمامه های زردرنگ، کربلاییها از دستارهای شیر و شکری یا قهوه ای استفاده میکنند.
سوغات و صنایع دستی خراسان رضوی
از سوغاتیها و صنایع دستی استان خراسان رضوی که میتوان از اقامتگاههای بومگردی خراسان رضوی آنها را تهیه نمود باید به این موارد اشاره کرد زعفران، قالیبافی، زرشک، فیروزه تراشی و پوستین دوزی البته استان خراسان رضوی دربرگیرنده بسیاری از هنرهای کهن ایرانی رسم و رسومات جذاب و جالب میباشد که در سفر و گردش خود به این ناحیه از کشور ایران می توانید شاهد انواع گوناگونی از این اتفاقات باشید.
