این استان یکی از وسیعترین مناطق استانی کشور عزیز ما ایران است. پایتخت و پرتراکم ترین شهر این استان از لحاظ جمعیت شهری به همین نام یعنی سمنان می باشد استان سمنان از لحاظ مساحت در جایگاه هفتم بین استانهای کشور ایران قرار دارد. سمنان از جانب شمال به استان گلستان، خراسان شمالی و مازندران، از سمت جنوب به استانهای خراسان جنوبی و اصفهان، از سوی شرق به استان خراسان رضوی و از سمت غرب به استانهای تهران و قم منتهی میگردد. دو رئیسجمهور اخیر ایران هم زاده استان زیبای سمنان میباشند. این استان دارای هشت شهرستان به عبارت زیر میباشد: سمنان، دامغان، شاهرود، آرادان، گرمسار، مهدیشهر، سرخه و میامی. استان سمنان با هشت استان دیگر ایران همجوار است که تعدادی از آنها جزء پرجمعیتترین استانهای ایران هم به حساب میآیند. همسایه بودن استان سمنان با دو استان مهم دیگر یعنی تهران و خراسان رضوی سبب گشته پل ارتباطی این دو استان یعنی جاده تهران مشهد از این بخش گذر کند. استان سمنان، پیشینهای چند هزار ساله را به دوش خود میکشد و بیسبب نیست که در جایجای آن آثار تاریخی متعدد از اعطای گوناگون تاریخی نمایان است. یکی از مشهورترین جاذبههای گردشگری سمنان که در مسیر سفرتان نباید آن را از دست بدهید بازار باستانی سمنان که طولی معادل هزار و ششصد متر دارد می باشد این بازار بخشی از آثار ملی ایران ثبت شده و به حساب می رود و پیشینه آن به زمان قجری بازمیگردد. شیوه معماری ایرانی این بخش که متشکل شده از سقفهای آجری و خشتی می شود، متناسب با اوضاع و شرایط اقلیم و آبوهوای این منطقه کویری میباشد. اگر روزی روزگاری مسیرتان و گذرتان به این بازار افتاد میتوانید از ویژگیهای دیگری مانند مسجد جامع سمنان، امامزاده یحیی بن موسی، تکیه پهنه و گرمابه پهنه هم دیدن به عمل بیاورید که در درون بازار جای گرفتهاند. مسجد جامع سمنان، یک اثر میهنی دیگری با ارزش باستانی و تاریخی بشمار می رود که اثرهایی از عهد مختلف باستانی مانند زمان سلجوقیان و تیموریان را در خویش به یادگار نگه داشتهاست. منارههای تاریخی این بخش با کتیبههایی به خط کوفی مزین شدهاند درعین حال اینکه قدیمیترین منارجنبان کشور هم به حساب میرود. گرمابه پهنه یا حمام حضرت هم واقعاً دیدنی است، علیالخصوص که در سال های پیش از انقلاب هم جزء آثار ملی شده و امروز هم تحت عنوان موزه مردمشناسی فعال میباشد. این عمارت در سال هشتصد و پنجاه و شش هجری قمری در عهد تیموریان ساخته شد و از جاذبههای تماشایی آن، سردر کاشیکاری گرماب با اشعاری به خط نستعلیق میباشد. پس از دیدن بازار و جاذبههای آن قادر خواهید بود به منزل تاریخی تدین سهل بزنید که با پای پیاده تقریباً شش دقیقه طول میکشد. این منزل که از سه قسمت اندرونی، بیرونی و خدماتی ساخته شده، مثال کاملی از معماری کهن ایرانیان در منازل قدیمی میباشد. این بنای تاریخی و ملی که متعلق به یکی از بازرگانان متمول سمنانی بود، بادگیر تماشایی دارد که جذابیت آن را چند برابر کرده است.
عموم مردم سمنان به دین اسلام و مذهب تشیع معتقد هستند. همچنین اقلیتهای زرتشتی، مسیحی، کلیمی و سایر ادیان الهی دیگر هم در این استان زندگی میکنند. اکثر بومیان و اهالی استان سمنان به زبان پارسی سخن می گویند. از میان شهرهای این استان تنها اهالی شهمیرزاد یا همان سنگسر و ایوانکی پارس زبان نیستند و بلکه به زبانهای سنگسری و تاتی سخن میگویند. گویش اصیل سمنانی که کهنترین زبان این استان است امروزه جای خود را به زبان پارسی داده اما تیرههای گوناگون این زبان هنوز هم در بعضی نقاط شهرها و روستاها مانند مهدیشهر، سرخ و غیره دیده و شنیده می شود. اما در این بین مردم کومشی از اعتبار و معروفیت خاصی برخوردارند به اهالی و بومیان سمنان، سرخ، دامغان و شاهرود این لفظ اطلاق میشود که به یکی از گویشهای این زبان هم سخن می کنند.
این استان در زمان باستان جزئی از چهاردهمین ایالت تاریخی ورن از بخشهای شانزدهگانه اوستایی بود. مورخان طهمورث را پایهگذار شهر سمنان نامیدهاند. بعضی از دانشمندان این ایالت را گیلان کنونی میدانند ولی قطع به یقین اینکه این بخش تشکیل شده از صفحات جنوبی البرز و بخشهای شمال سمنان، دامغان، دماوند، شهمیرزاد، فیروزکوه و سرخ بوده است شکی در آن نیست
این استان تابستانهایی گرم و زمستانهایی سرد دارد و بارشهای آن عموماً در فصلهای سردتر سال رخ میدهد با این تعاریف مناسبترین وقت برای سیاحت و گردش در سمنان را پاییز و بهار باید دانست که آبوهوایی مناسب و معتدل در این منطقه حکمفرماست.
خیلی کم پیش میآید که به جاهایی سفر کنیم و از آن منطقه سوغات خوب نخریم، در این استان هم و بهخصوص در شهرهایی که علاوه بر صنایع دستی باارزش، خوردنیهای گوناگون و خوشمزهای دارند قادر خواهید بود تا مدتها یاد و خاطره آن را در ذهن نگه دارید. در استان سمنان علاوه بر خرید صنایع دستی مشهور مانند سفال و سرامیک، قالی و گلیم، نمد، چادرشب ابریشمی و پشمی، چاقوی سمنان، پارچه قلمکار دامغان، پارچههای سوزندوزی شهمیرزاد و غیره با انواع و اشکال مختلف خوراکی های خوشمزه مواجه میشوید. از مشهورترین خوردنیهای سمنان میتوان به حلوای سیاه، نان چای، شیر مال، آلو و گردوی شهمیرزاد علاوه بر آنها لواشکهای محلی، ماست کشک و کره محلی، پسته دامغان اشاره داشت. افزون بر همه اینها انارهای سرخرنگ گرمسار هر خوردنی های اینجا را بیش از پیش خوشمزه کرده است.
